Bộ xét nghiệm methyl hóa DNA các gen Septin9, SDC2 và BCAT1 sàng lọc ung thư đại trực tràng của Excellen Medical phát hiện định tính DNA methyl hóa trong mẫu huyết tương sau chuyển đổi bisulfite bằng real-time PCR đầu dò huỳnh quang. Bộ xét nghiệm tích hợp chứng nội ACTB, chứng dương và chứng âm. Mỗi mẫu được chạy PCR lặp ba và phân loại bằng điểm tổng hợp P-score với ngưỡng 1,2. Kết quả cần được bác sĩ diễn giải cùng tiền sử, triệu chứng, nội soi và các thăm khám cần thiết; không sử dụng đơn độc để khẳng định hoặc loại trừ ung thư đại trực tràng.

Bộ xét nghiệm do Excellen Medical Technology Co., Ltd. sản xuất, có mã CRC-PCR-30-VNM. Tên sản phẩm theo hồ sơ đăng ký là Bộ xét nghiệm định tính DNA methyl hóa trong các gene Septin9, SDC2 và BCAT1.
Khác với xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân hoặc xét nghiệm đột biến gen, sản phẩm nhận diện các dấu ấn methyl hóa DNA liên quan đến ung thư đại trực tràng trong mẫu huyết tương.
Sản phẩm dành cho phòng xét nghiệm chuyên môn, được thực hiện bởi nhân viên đã được đào tạo về xét nghiệm PCR; không phải bộ tự xét nghiệm tại nhà.
Đây là xét nghiệm định tính phát hiện DNA methyl hóa Septin9, SDC2 và BCAT1 trong huyết tương, sàng lọc ung thư đại trực tràng.
Trong chương trình khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm như một công cụ hỗ trợ đánh giá ở người được lựa chọn phù hợp sau khai thác tiền sử và nguy cơ, kể cả khi chưa có triệu chứng, trong phạm vi mục đích sử dụng được phê duyệt.
Các tình huống có thể được bác sĩ xem xét gồm:
Người khám sức khỏe định kỳ cần đánh giá thêm nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Người có triệu chứng nghi ngờ bệnh lý đại trực tràng, như thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu hoặc đau bụng kéo dài.
Người có yếu tố nguy cơ và cần thêm thông tin sinh học phân tử trong quá trình đánh giá.
Xét nghiệm không thay thế nội soi đại tràng. Với người có triệu chứng cảnh báo hoặc đã có chỉ định nội soi do tiền sử cá nhân, gia đình hay bệnh lý nền, xét nghiệm không được dùng để trì hoãn nội soi. Kết quả âm tính không làm mất chỉ định thăm khám hoặc theo dõi đã được bác sĩ xác lập.
Methyl hóa DNA là một cơ chế điều hòa biểu sinh. Những thay đổi bất thường về methyl hóa có thể xuất hiện trong quá trình hình thành và phát triển ung thư.
DNA tự do tuần hoàn, hay cfDNA, hiện diện trong huyết tương. Ở người mắc ung thư, một phần cfDNA có thể bắt nguồn từ tế bào khối u. Phân tích các dấu ấn methyl hóa trên cfDNA cung cấp thêm thông tin sinh học phân tử từ mẫu máu ngoại vi.
Bộ xét nghiệm kết hợp ba dấu ấn:
Septin9: một trong những dấu ấn methyl hóa được nghiên cứu rộng rãi trong xét nghiệm máu sàng lọc ung thư đại trực tràng.
SDC2: dấu ấn methyl hóa được nghiên cứu trong ung thư đại trực tràng và tổn thương u tuyến.
BCAT1: dấu ấn methyl hóa liên quan đến ung thư đại trực tràng, được nghiên cứu trong các tổ hợp dấu ấn DNA tuần hoàn.
Thiết kế đa đích kết hợp thông tin từ ba dấu ấn thay vì phụ thuộc vào một dấu ấn duy nhất. Hiệu năng cuối cùng phụ thuộc tổ hợp dấu ấn, thuật toán phân tích và quần thể được đánh giá.
Bằng chứng về từng dấu ấn không đồng nghĩa với hiệu năng phát hiện polyp hoặc u tuyến tiến triển của bộ xét nghiệm; khả năng này cần được đánh giá bằng dữ liệu riêng của sản phẩm.
Quy trình gồm ba giai đoạn chính:
Tách chiết DNA từ huyết tương: DNA tự do gắn lên hạt từ, được rửa để loại tạp chất và rửa giải.
Chuyển đổi bisulfite: cytosine không methyl hóa chuyển thành uracil, trong khi 5-methylcytosine được giữ lại, tạo khác biệt trình tự tại các vị trí khảo sát.
Real-time PCR đa đích: các đầu dò huỳnh quang nhận diện đặc hiệu trình tự methyl hóa của Septin9, SDC2 và BCAT1.
Gen ACTB được đồng khuếch đại làm chứng nội để kiểm soát chất lượng mẫu, quá trình chuẩn bị mẫu và sự phù hợp của lượng DNA đầu vào.
Mỗi mẫu và mẫu chứng được chạy PCR lặp ba. Giá trị Ct trung bình được sử dụng trong công thức của hãng để tính điểm tổng hợp P-score, làm cơ sở phân loại kết quả khi các tiêu chí kiểm soát chất lượng được đáp ứng.
Bộ xét nghiệm được triển khai trên dòng máy NA4424 cho các bước tách chiết DNA từ huyết tương và chuyển đổi bisulfite: máy tách chiết axit nucleic và chuyển đổi bisulfite tự động NA4424 tự động hóa hai bước tiền xử lý mẫu này trước khi thực hiện real-time PCR.
Theo tài liệu kỹ thuật của Excellen, sản phẩm được đánh giá trên 1.321 mẫu, đối chiếu với kết quả giải phẫu bệnh và/hoặc nội soi đại tràng.
| Chỉ tiêu | Kết quả |
|---|---|
| Độ nhạy lâm sàng | 84,75% — 328/387 |
| Độ đặc hiệu lâm sàng | 94,22% — 880/934 |
| Tỷ lệ phù hợp chung | 91,45% — 1.208/1.321 |
| Tổng số mẫu đánh giá | 1.321 |
| Số ca ung thư đại trực tràng | 387 |
| Số mẫu không ung thư đại trực tràng | 934 |
| Giai đoạn | Tỷ lệ phát hiện |
|---|---|
| I | 76,27% — 45/59 |
| II | 84,35% — 97/115 |
| III | 83,17% — 84/101 |
| IV | 94,44% — 68/72 |
| Không rõ giai đoạn | 85,00% — 34/40 |
Phòng xét nghiệm cần có năng lực tách chiết cfDNA, chuyển đổi bisulfite và thực hiện real-time PCR, cùng điều kiện phân tách khu vực trước và sau PCR để kiểm soát nhiễm.
Ngoài Applied Biosystems 7500 được nêu trong IFU, nhà sản xuất hỗ trợ triển khai trên các hệ thống real-time PCR khác theo xác nhận tương thích cho từng model. Việc triển khai cần được hướng dẫn về thiết lập phản ứng, kênh huỳnh quang, chương trình nhiệt, phân tích dữ liệu và kiểm soát chất lượng.
Bộ xét nghiệm được triển khai trên dòng máy NA4424 cho các bước tách chiết DNA từ huyết tương và chuyển đổi bisulfite: máy tách chiết axit nucleic và chuyển đổi bisulfite tự động NA4424 tự động hóa hai bước tiền xử lý mẫu này trước khi thực hiện real-time PCR. Máy hệ mở có thể chạy trên hóa chất bên thứ 3.
| Kết quả | Ý nghĩa và hướng xử lý |
|---|---|
| Dương tính | P-score ≥1,2 khi các tiêu chí kiểm soát chất lượng được đáp ứng. Cần bác sĩ đánh giá và chỉ định nội soi đại tràng; sinh thiết hoặc cắt tổn thương để xét nghiệm mô bệnh học được thực hiện khi có chỉ định. |
| Âm tính | P-score <1,2 khi các tiêu chí kiểm soát chất lượng được đáp ứng. Không loại trừ ung thư hoặc polyp; tiếp tục thăm khám, sàng lọc hoặc theo dõi theo chỉ định. |
| Không hợp lệ | Không đáp ứng tiêu chí kiểm soát chất lượng. Không báo cáo kết quả âm/dương; xử lý và xét nghiệm lại theo IFU. |
Kết quả dương tính không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư. Kết quả âm tính không đồng nghĩa hoàn toàn không có bệnh hoặc không có dấu ấn methyl hóa.
Nếu chứng dương hoặc chứng âm của đợt chạy không đạt, các kết quả mẫu liên quan không được diễn giải và cần xét nghiệm lại theo IFU. Nếu chứng nội của một mẫu không đạt, mẫu đó cần được đánh giá và xử lý theo hướng dẫn.
Bộ xét nghiệm methyl hóa DNA hỗ trợ chẩn đoán ung thư phổi của Excellen: phân tích các gen SHOX2, RASSF1A và PTGER4 trong huyết tương.
Liên hệ Việt Huy để nhận IFU, tài liệu hiệu năng, hồ sơ sản phẩm và tư vấn phương án triển khai phù hợp với thiết bị của cơ sở.
Nhà sản xuất: Excellen Medical Technology Co., Ltd., Trung Quốc.
Lưu ý sử dụng: Sản phẩm chẩn đoán in vitro dành cho phòng xét nghiệm chuyên môn. Tuân thủ IFU của phiên bản sản phẩm đang sử dụng. Không dùng kết quả đơn độc để quyết định chẩn đoán hoặc điều trị.
Lưu ý chuyên môn
Vui lòng đọc kỹ hướng dẫn sử dụng (IFU) trước khi thực hiện xét nghiệm. Liên hệ chuyên viên kỹ thuật của Việt Huy để được hỗ trợ validation tại lab.
Lấy máu và chuẩn bị huyết tương
Sử dụng ống BD Vacutainer® K2EDTA 6 mL hoặc Streck Cell-Free DNA BCT®: Ống K2EDTA: xử lý ngay sau lấy máu; nếu cần lưu giữ trước tách huyết tương, tối đa 4 giờ ở 2–8°C. Ống Streck: tối đa 4 ngày ở nhiệt độ phòng trước tách huyết tương. Không đông lạnh máu toàn phần. Chuẩn bị huyết tương theo IFU, tránh mang theo lớp bạch cầu; sử dụng 2,0 mL huyết tương cho bước tách chiết.
Tách chiết DNA từ huyết tương
Tách chiết DNA từ huyết tương: DNA tự do gắn lên hạt từ, được rửa để loại tạp chất và rửa giải.
Chuyển đổi bisulfite
Chuyển đổi bisulfite: cytosine không methyl hóa chuyển thành uracil, trong khi 5-methylcytosine được giữ lại, tạo khác biệt trình tự tại các vị trí khảo sát.
Real-time PCR đa đích
Real-time PCR đa đích: các đầu dò huỳnh quang nhận diện đặc hiệu trình tự methyl hóa của Septin9, SDC2 và BCAT1. Gen ACTB được đồng khuếch đại làm chứng nội để kiểm soát chất lượng mẫu, quá trình chuẩn bị mẫu và sự phù hợp của lượng DNA đầu vào.
Kiểm tra chất lượng, phân tích P-score và trả kết quả
Mỗi mẫu và mẫu chứng được chạy PCR lặp ba. Giá trị Ct trung bình được sử dụng trong công thức của hãng để tính điểm tổng hợp P-score, làm cơ sở phân loại kết quả khi các tiêu chí kiểm soát chất lượng được đáp ứng.
Người khám sức khỏe định kỳ cần đánh giá thêm nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Người có triệu chứng nghi ngờ bệnh lý đại trực tràng, như thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu hoặc đau bụng kéo dài.
Người có yếu tố nguy cơ và cần thêm thông tin sinh học phân tử trong quá trình đánh giá.
Liên hệ kỹ thuật Việt Huy để biết thêm thông tin.
| Tên sản phẩm theo hồ sơ đăng ký | Bộ xét nghiệm định tính DNA methyl hóa trong các gene Septin9, SDC2 và BCAT1 |
| Nhà sản xuất | Excellen Medical Technology Co., Ltd. |
| Mã sản phẩm theo IFU phiên bản VNM | CRC-PCR-30-VNM |
| Gen đích | Septin9, SDC2, BCAT1 |
| Chứng nội | ACTB — β-actin |
| Công nghệ | Chuyển đổi bisulfite kết hợp real-time PCR đa đích đầu dò huỳnh quang |
| Tính chất xét nghiệm | Định tính |
| Mẫu xét nghiệm | Huyết tương người |
| Thể tích huyết tương dùng tách chiết | 2,0 mL |
| Quy cách | 30 test/kit, bao gồm mẫu chứng |
| Số lần lặp PCR | Ba phản ứng cho mỗi mẫu và mỗi mẫu chứng |
| Thể tích phản ứng PCR | 25 µL |
| Phân loại kết quả | P-score ≥1,2: dương tính; P-score <1,2: âm tính, khi kiểm soát chất lượng đạt yêu cầu |
| Thiết bị được nêu trong IFU | Applied Biosystems 7500 |
| Thiết bị khác | Theo xác nhận tương thích và hướng dẫn triển khai cho từng model của nhà sản xuất |
| Bảo quản thuốc thử | −25°C đến −15°C |
| Sau sử dụng lần đầu | Tối đa 6 tuần theo điều kiện IFU, không vượt hạn dùng trên nhãn |
| Đông–rã đông | Tối đa 4 chu kỳ theo IFU |