XÉT NGHIỆM ASFV / PRRSV / CSFV – NỀN TẢNG KIỂM SOÁT DỊCH BỆNH CHỦ ĐỘNG TRONG CHĂN NUÔI LỢN HIỆN ĐẠI

MỐI ĐE DỌA LỚN NHẤT CỦA NGÀNH CHĂN NUÔI LỢN: ASFV – PRRSV – CSFV

Để kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, trước hết người chăn nuôi và bác sĩ thú y cần hiểu rõ bản chất sinh học của từng tác nhân.

ASFV Là Gì? (Dịch Tả Lợn Châu Phi)

ASFV (African Swine Fever Virus) là virus DNA mạch kép gây bệnh Dịch tả lợn Châu Phi. Đây là nỗi ám ảnh lớn nhất của ngành chăn nuôi toàn cầu vì virus có sức đề kháng cực cao ngoài môi trường và tỷ lệ chết lên đến 100%.

• - Đặc điểm: Gây sốt xuất huyết cấp tính, lách to nhồi huyết, xuất huyết điểm ở thận và da.
• - Nguy cơ: Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc-xin vẫn còn hạn chế. Biện pháp duy nhất khi phát hiện dương tính là tiêu hủy đàn bệnh.

Hình 1: Minh họa ASFV (African Swine Fever Virus)

PRRSV Là Gì? (Hội Chứng Rối Loạn Sinh Sản Và Hô Hấp - Heo Tai Xanh)

PRRSV (Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome Virus) là virus RNA gây Hội chứng Rối loạn sinh sản và Hô hấp ở lợn, hay còn gọi là bệnh Tai xanh.

• - Đặc điểm: Virus tấn công trực tiếp vào đại thực bào phế nang, gây suy giảm miễn dịch nghiêm trọng.
• - Hậu quả: Gây sảy thai, thai chết lưu ở nái và viêm phổi, chậm lớn ở heo thịt. Nguy hiểm hơn, PRRSV mở đường cho các vi khuẩn kế phát (như Mycoplasma, Streptococcus) tấn công, làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh (bội nhiễm).

 

Hình 2: Minh họa PRRSV (Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome Virus)

CSFV Là Gì? (Dịch Tả Lợn Cổ Điển)

CSFV (Classical Swine Fever Virus) là virus RNA thuộc họ Flaviviridae gây bệnh Dịch tả lợn cổ điển.

• - Đặc điểm: Bệnh lây lan cực nhanh qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp. Triệu chứng lâm sàng (sốt cao, xuất huyết, táo bón xen kẽ tiêu chảy) gần như tương đồng với ASFV.
• - Rủi ro chẩn đoán: Nếu chỉ nhìn triệu chứng, rất dễ nhầm CSFV với ASFV. Việc chẩn đoán sai dẫn đến xử lý sai (ví dụ: giữ lại chữa trị heo nhiễm ASFV vì tưởng nhầm là CSFV, làm lây lan dịch ra toàn trại).

Điểm nguy hiểm nhất của ba loại virus này là triệu chứng lâm sàng rất dễ gây nhầm lẫn. Cả ba đều gây sốt cao, xuất huyết, suy nhược và chết nhanh. Việc chẩn đoán sai dẫn đến xử lý sai (ví dụ: giữ lại chữa trị heo nhiễm ASFV vì tưởng nhầm là CSFV) có thể xóa sổ cả trang trại.

Hình 3: Minh họa CSFV (Classical Swine Fever Virus)

XÉT NGHIỆM ASFV/PRRSV/CSFV – NỀN TẢNG CỦA KIỂM SOÁT DỊCH BỆNH CHỦ ĐỘNG

Tại sao chúng ta không thể chờ đến khi heo ốm mới xét nghiệm? Một chiến lược an toàn sinh học hiệu quả trong năm 2026 cần đảm bảo 3 yếu tố cốt lõi mà chỉ có công nghệ Real-time RT-PCR mới đáp ứng được:

Phát Hiện Sớm Khi Chưa Có Triệu Chứng

Virus thường bài thải ra môi trường (qua dịch tiết, phân) trước khi heo biểu hiện triệu chứng lâm sàng từ 3-5 ngày. Xét nghiệm PCR với độ nhạy cao có thể phát hiện mầm bệnh ở giai đoạn ủ bệnh, giúp khoanh vùng ổ dịch ngay lập tức trước khi nó lây lan.

Phân Biệt Chính Xác Các Bệnh Có Biểu Hiện Tương Tự

Như đã phân tích, mắt thường không thể phân biệt được con heo đang sốt cao là do ASFV hay CSFV. Xét nghiệm phân tử định danh chính xác mã gen của từng loại virus, loại bỏ hoàn toàn sự phỏng đoán cảm tính.

Ra Quyết Định Nhanh, Đúng Và Kịp Thời

Trong dịch bệnh, "thời gian là vàng". Chậm 1 ngày có thể khiến thiệt hại tăng theo cấp số nhân. Kết quả PCR chính xác giúp chủ trại quyết định ngay: Tiêu hủy (nếu ASFV), Cách ly điều trị (nếu PRRSV/CSFV) hay Nhập đàn (nếu Âm tính).

Và hiện nay, Phương pháp Real-time RT-PCR hiện được xem là tiêu chuẩn vàng cho xét nghiệm ASFV/PRRSV/CSFV nhờ độ nhạy (Sensitivity) và độ đặc hiệu (Specificity) vượt trội so với test nhanh hay các phương pháp truyền thống.

Hình 4: Xét nghiệm ASFV/PRRSV/CSFV – Nền tảng của kiểm soát dịch bệnh chủ động.

TẠI SAO XÉT NGHIỆM ĐƠN LẺ TỪNG BỆNH LÀ "CHƯA ĐỦ"?

Trong thực tế dịch tễ năm 2026, hiện tượng đồng nhiễm (Co-infection) là rất phổ biến. Một đàn lợn có thể vừa nhiễm PRRSV làm suy giảm miễn dịch, vừa bị tấn công bởi ASFV.

Nếu chỉ test đơn lẻ từng bệnh, người chăn nuôi sẽ đối mặt với:

1. - Chi phí cao: Phải chạy 3 phản ứng PCR riêng biệt cho 3 bệnh.
2. - Tốn thời gian: Chậm trễ trong việc ra quyết định cách ly hay tiêu hủy.
3. - Rủi ro bỏ sót: Test âm tính với ASFV nhưng không biết đàn đang bị CSFV tàn phá.

Vì vậy, xét nghiệm đồng thời ASFV/PRRSV/CSFV đang trở thành xu hướng tất yếu trong:

• - Giám sát dịch bệnh định kỳ và kiểm soát đàn giống.
• - Kiểm dịch trước vận chuyển và tăng cường an toàn sinh học.

POWERCHEK™ SWINE DISEASE PANEL KIT: GIẢI PHÁP "3 TRONG 1" TOÀN DIỆN TỪ KOGENEBIOTECH

Xuất phát từ nhu cầu cấp thiết về chẩn đoán phân biệt nhanh chóng trong bối cảnh đồng nhiễm phức tạp, KogeneBiotech (Hàn Quốc) đã cho phát triển bộ kit PowerChek™ Swine Disease Panel.

Đây không chỉ đơn thuần là sản phẩm, mà là giải pháp "All-in-One" (Tất cả trong một) giúp các phòng Lab giải quyết bài toán sàng lọc 3 tác nhân nguy hiểm nhất (ASFV, PRRSV, CSFV) trong một phản ứng duy nhất.

Công nghệ Quadruplex Real-time RT-PCR Tiên Tiến

- Phát hiện ASFV, PRRSV, CSFV và Chứng nội (Internal Control) trong cùng 1 ống phản ứng

- Mỗi tác nhân được nhận diện dựa trên kênh huỳnh quang riêng, cho kết quả rõ ràng và tin cậy

Thiết Kế Tối Ưu Hóa Hiệu Suất Phòng Xét Nghiệm

- One-step RT-PCR giúp giảm thao tác và nguy cơ nhiễm chéo

- Một bộ kit thay thế cho ba xét nghiệm đơn lẻ, tiết kiệm thời gian và chi phí

- Độ nhạy cao (LoD khoảng 10 copies), độ đặc hiệu 100%

Ứng Dụng Linh Hoạt Trong Thực Tiễn

Giải pháp này đang được tin dùng rộng rãi tại:

• - Hệ thống trang trại chăn nuôi quy mô lớn (Mega Farm) cần giám sát dịch tễ định kỳ.
• - Các Trại giống và Trung tâm nhân giống (GGP/GP) cần đảm bảo an toàn sinh học tuyệt đối.
• - Chi cục Thú y, Trạm kiểm dịch trong công tác kiểm soát vận chuyển và giết mổ.

CHIẾN LƯỢC XÉT NGHIỆM HIỆN ĐẠI: TỪ CHẨN ĐOÁN ĐƠN LẺ ĐẾN GIÁM SÁT TỔNG THỂ

Trong bối cảnh áp lực dịch bệnh ngày càng gia tăng, tư duy quản lý đàn heo hiện đại không còn dừng lại ở việc xét nghiệm để biết bệnh gì (thụ động), mà là xét nghiệm để bảo vệ tài sản (chủ động).

Việc ứng dụng giải pháp xét nghiệm đồng thời ASFV/PRRSV/CSFV đồng thời không chỉ là công cụ chẩn đoán mà còn là:

- Nền tảng của an toàn sinh học

- Công cụ quản lý rủi ro

- Chìa khóa cho sự phát triển bền vững nghành chăn nuôi

Thông điệp hướng tới là “Phát hiện sớm, khoanh vùng nhanh và xử lý chính xác là con đường duy nhất để bảo vệ lợi nhuận và sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi lợn Việt Nam.”

VIỆT HUY cung cấp các giải pháp xét nghiệm thú y dựa trên nền tảng công nghệ Real-time PCR, hướng đến kiểm soát dịch bệnh chủ động và an toàn sinh học bền vững cho ngành chăn nuôi.

Sẵn sàng nâng cấp quy trình phòng dịch cho trang trại của bạn?

[Liên hệ ngay với chuyên gia của Việt Huy để nhận tư vấn Quy trình giải pháp xét nghiệm đồng thời 3 bệnh và Ưu đãi dịch vụ.]

CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ KHOA HỌC KỸ THUẬT VIỆT HUY

-  Trụ sở chính: Số 33 Đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh

-  Văn phòng Hà Nội: Số 177 Đường Trung Kính, Phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội

-  Văn phòng Đà Nẵng: Số 15 Đường Quang Trung, Phường Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng

-  Hotline: 0913 605 512

-  Website: www.viethuy.vn